December 18th, 2011
Sendong

*Taas ni siya, so take your time.

Gikan mi sa Christmas party ato. Gihatod ko sa akung mga ka church mate though not house to house. Ngit-ngit ang dalan kai ulan kaayu ug nag brown out pud. Sa among Christmas party, na brown-outan pud me, pero Bibo japun mi.

Pag ka uli nako, diritso kung nag hugas ug tiil kai sure ko na nalapukan ug na basa pud gamai ang akung sapatos, daw nag higda2 na para matulog. Wala ko naka tulog kai kusog kaayu ang hapak sa hangin sa among atop. Kanang kapereho sa moment na naay nag lasong or naay nag parade na ang nag bunal-bunal sa drums kai yaga-yaga-on nga stambay na naka drugs. In-ana ka kusog ang hangin (kung inyung na picture out) kai dool ra kaayu mi sa suba.. (Accretion, Macabalan, CDO).  Nag pa sounds nalang kog mga kanta ni Brooke Fraser na usually gina kanta sa church kai since di ko maka read sa akung Bible to find comfort amidst sa storm.

Amung D-Group Leader, nanawag, kai since nag work sa PAG-ASA iyang parents, they know a lot about the current typhoon. And ingun siya sa ako kung okey ra bad daw mi, kinsa pay mata sa amu-a, naa pa bay mas magulang sa ako, and dili ko jud mag pa hutak ug tulog daw kai kusog kaayu ang baha somewhere sa Macanhan, Carmen and some places na iyang na mention na nalimtan na nako.

Wala na kaayu nako nadung-gan ang ulan, pero kusog pa japun ang hangin. I planned na mugawas to find out kung unsay gika bibohan sa mga tao nga nag tong-tong sa sea wall. I never thought na sa in-ato ka kusog na hangin ug dyutayng talig-sik, makita nako ang among silingan nga halos tanan sila nag tindoga, nag dala ug malong, daw’g ga sing-gita. Pag tong-tong nako, dadto nag sugod ug panindog ang akung balahibo.

Manga atop, kahoy( mga ding-ding ug salog sa balay), kahoy na kanang manga Trees, hayop, ug mga butang. [siguro na tingala mo kung nganong nakita ko ni sila na wala may bulan, koryente ug nag brown out pud] ang suga sa sakyanan sa among silingan maoy gigamit ug gi pa atobang dadto sa kusog nga sulog sa suba para makit-an ang mga naanod na tao ug kung unsaon pud sila pag rescue.

Naa koi gi sulti in my mind, pero nakalimot kong unsa to kai As in… tula-la kaayo ko and As in, for the first time to nako naka kita ug in-ato na grabi nga pang hitabo na SUPER live kaayu.. Saba kaayu ang suba kai nag tagbo man ang current sa tubig gikan sa Opol Beach, padulong sa Bon-bon ug ang current gikan sa  Carmen padulong sa bukana na gi atbangan sa Bon-bon ug Macabalan, maong wala kaayu na apik tuhan dadto sa seawall.

Sa almost 30 minutes nakung pag tinduga, dadto nako nadung-gan ang tingog sa babae nga nangayug tabang. Naa siya sa suba—naanod.

“Tabaaang…

Tabaaang…

Ika duha ra naku na nadunggan sa iyaha, pero dako kaayu ug impact sa akung kaugalingon. Her call for help is so sincere na wala nay pina ka sincere ever na akung nadung-gan. I wanted to help her jud, Kanang moment na you know in yourself kung unsa ka ka maayu mulangoy kai ika pila na na nimo gi tabok gikan Macabalan padong sa Bon-bon, pero wala kai mahimo tungod kai you know pud in yourself na katong moment na nag tabok ka, dili to sulog ug walay bagyo ato na time.

Ika duha ra nako to na dunggan sa iyaha, kai I think, nalunod na jud to siya (if correct akung mind)

Nag dali-dali kog lakaw padulong sa Puntod kai naa dadto akung Ate nag puyo,and ang ilahang balay kai nag tong-tong to sa seawall, pero too late na kaayu kai ang baha, sugat kaayu nako kuyog ang mga tao nga nag padulong dadto sa Macabalan. Wala nalang ko nag padayun, daw nag pray nalang ko deep inside. Worried kaayu jud ko, so nibalik ko sa balay para pukawon nako ang nangatulog nako nga Mama, magulang, manghod ug manga pag-umangko. Pero wala na sila dadto pag abot nako, kai nag adto na sila dadto sa part na layu sa suba. Ni balik ko sa seawall, and dadto nako nanga dung-gan na naay Papa (taud-taud lang gikan pag abot nako) nga naanod daw’g nangayu ug tabang alsa ang iyang baby saying:

“Tabaaang, Bisag ang bata lang LUWASA”

There’s this raging emotion inside of me jud ato na time, mura kog kahilakon na dili. Nalooy kaayu ko, and all I think is ang akung mga pag umangkon na tig 6-7 months palang, thinking na what if sa amoa to nahitabo. Then, Taod-taod lang jud, naay nag syagit napud daw nangayu ug tabang kai naka hapit siya sa kahoy na nataban. Daghan na nag siygit na:

“Hulat lang, Kupot lang diha ug maayu”

May gali kai naay baroto ato na time and naa puy mangi-ngisda. Daghan nabalaka sa katong nag bugsay sa baroto kai kusog jud kaayu ang Sulog.Pag abot sa katong gi stay-han sa babae, ni hilom siya, and ang nag baroto napud ang nangayug tabang, My God, Mejo daghan man pud diay sila dadto nasangit. (in my mind, strategy pud tingali to nila para ma rescue, kai for sure, dili mo lugot ug luwas ang mangi-ngisda ato kung daghan to sila nag siyagita ug tabang) May gani kai baskog pa ang mga laki na naa dadto na naanod, ug kanunay nilang tulod thru pag languy ang baroto para dili ma anod ang baroto. For the first time sa akung life, dadto pa ko naka kita ug naay na rescue na Boros. Kanang moment na nalipay ka and you can’t hide in you na nalipay ka and it resulted na mutolo imung luha. As in. Ato jud na time. . hard to explain further.

NI uli ko sa balay kai di ko maka text kai mejo kusog na ang ulan, sige kog text daw call pero dili ga ka succeed kai walay signal. Wala na koy mahimo jud, kundili mag pray again, though totally disturbed sa nahitabo.

Nihinay na ang hangin and wala na poy ulan, so nangadto nami kuyog ang akung manghod padulong sa balay sa akung ate, may gani kai naa na siya dadto and okay ra siya. Pero ang ilang balay na nag tong-tong sa seawall kai kanunyng gina kot-kot sa balod ug hapit napud matumpag daw kanunay na dayung maanod. Hesitant jud kaayu mi na musaka daw kuhaon ang ilang mga butang, kai ang mga baton na mao ang foundations sa sea wall kai nanga hugno na jud. May gani kai nakuha namo almost all of their belongings.

Nag hilak siya kai that was the time na they practiced what cleaving mean. That was God’s command as well. But she was comforted after realizing that it was only the house ang na daot ug nakuha sa ilaha, not their lives. So karun, naa sila ga stay sa Puntod Elementary School, nag wait kung unsa ang plano sa Government Officials para sa ilaha.

Though, dili ra kaayu ni ma compare sa na agi-an sa uban pero ikaw na nag hago para maka lain, ug mag stand for your own, maapiktohan jud ka.

We’re just fortunate na kato ra ang mga butang na nawala sa ilaha.